با شکسته دلى مرا بخوان

با شکسته دلى مرا بخوان:

دستورالعملى از حاج میرزا ملکى تبریزى در رابطه با آداب دعا :: عارف کامل و عوامل عالم مرحوم حاج میرزا جواد ملکى تبریزى در کتاب المراقبات فى اعمال السنه بعد از ذکر مطالبى به آداب و آیین دعا مى پردازد و مى گوید: ... بجاست که پاره اى از آداب و آیین هاى دعا را در اینجا بیاوریم:

آداب دعا 

بارى دعا را آداب و آیین هاى ویژه اى است که اینک پاره اى از آنها را با بهره گیرى از روایات و احادیثى که در این باره هست، مى آوریم :

1 - امیدوارى به خدا و نومیدى از هر چه جز او (ست):

از آداب دعا این است که دعا کننده در برآمدن و روا شدن نیاز خویش تنها به خدا امید بندد و از هر چه و هر که جز او(ست)، امید ببرد، و در آیه شریفه و ادعوه خوفا و طمعا ( او را از روى ترس و امید بخوانید) به این ادب اشارتى شده است.

از پیامبر اکرم گزارش شد که فرمود: با یقین به اجابت، خدا را بخوانید و دعا و در خواست خود بدو برید.( ادعوا الله و انتم موقنون بالاجابه )

 

2 - پرهیز از گناه بویژه ستم به جان و جاه و مال مردم :

از دیگر آداب دعا این است که دعا کننده باید از گناه کارى بویژه دراز دستى و ستم کارى و حرام خوارى پرهیز کند، دست ستم از جان و مال و آبرو مردم کوتاه دارد و کردار خویش پسندیده سازد، اینک چند روایت :

از پیامبر(ص) روایت شده هر کس دوست دارد دعایش اجابت شود، بر اوست که کسب و کار و خورد و خوراکش را حلال و پاک سازد، یعنى از کلاه بردارى و حرام خوارى بپرهیزد.

در سفارش هاى خدا به عیسى(ع) آمده است: به ستمگران بنى اسرائیل بگو: در حال حرام خورى و بت پرستى مرا نخوانند، که من سوگند خورده ام هر که مرا بخواند اجابتش کنم، و اجابت من اینان را تا آن گاه که در حرام خوارى و بت پرستى هستند، جز لعن و نفرین نیست.

 

زمینه هاى اجابت دعا

افزون بر صفات یاد شده که اجابت دعا را جلو مى گیرند، آداب و آیین هاى دیگر نیز هستند که زمینه اجابت را فراهم مى سازند، و بر دعا کننده است که آنها را رعایت کند و پاس دارد، اینک برخى از آن زمینه ها:

از پیامبر(ص) روایت شده هر کس دوست دارد دعایش اجابت شود، بر اوست که کسب و کار و خورد و خوراکش را حلال و پاک سازد، یعنى از کلاه بردارى و حرام خوارى بپرهیزد.

1 - تضرع و گریه 

از خوف و خشیت خدا گریستن و با زارى و تضرع روی بدو کردن و سر بر آستان او ساییدن، از آداب و آیین هاى بندگى است، و افزون بر پیامدهاى نیکوى فراوانى که دارد، از زمینه هاى استجابت دعا نیز هست، اینک چند روایت :

در روایتى آمده: در میان بهشت و دوزخ گردنه اى است که جز گریه کنندگان از خشیت خدا هیچ کس از آن نمى گذرد.(بین الجنه و النار عقبه لا یجوز منها الا البکاوون من خشیه الله.)

از پیامبر(ص) گزارش شده: خداوند به عزت خویش سوگند یاد کرده که بندگان من قدر و قیمت گریه را نمى دانند و خبر ندارند که من براى گریه آنان چه بهاى سنگین و چه پاداش شیرینى اندوخته ام، براى آنان در جوار و کنار خویش کاخى ویژه فراهم کرده ام و کسى را در آن کاخ با آنان شریک نساخته ام.

عبادت، دعا، سنا، حمد، ستایش

2 - سپاس و ستایش و عذر و پوزش

از دیگر آداب دعا، خدا را ستایش کردن و بزرگ داشتن است، از امیرالمؤمنین(ع) پرسیدند: خدا را چگونه ستایش کنیم و بزرگ شماریم؟ فرمود: بگویید: یا من اقرب الىّ من حبل الورید، یا من یحول بین المر ء و قلبه، یا من هو بالمنظر الاعلى و بالافق المبین، یا من لیس کمثله شیىء.

به هنگام ستایش نیز بجاست که خدا را با اسما و صفاتى که با دعا و نیاز ما تناسب دارد بخوانیم ، نعمت ها و بخشش هاى او را یاد کنیم و آنها را شکر و سپاس گزاریم، سپس گناهان خویش را یاد کنیم و از آنها عذر و پوزش بخواهیم.

 

3 - درنگ و تامل و اصرار و پافشارى

نیز بجاست که دعا کننده در دعاى خویش درنگ و تامل کند، از عجله و شتاب بپرهیزد، و بر آنچه مى خواهد اصرار و پافشارى کند - که خدا بنده اى را که در دعا و نیاز خویش لجاجت و پافشارى مى کند، دوست دارد - و دست کم دعاى خویش را سه بار تکرار کند.

 

4 - از چشم مردم دور داشتن

نیز بجاست در خلوت و پنهانى ، دور از چشم مردم به دعا ایستد، تا هم از آفت ریا دور ماند و هم فرمان خدا را که فرمود: پنهانى دعا کنید.

به جاى آورده باشد، و در روایت نیز آمده که : یک دعاى پنهان با هفتاد دعاى آشکار برابرى مى کند( دعا السر یعدل سبعین دعوه فى العلانیه).

از امیرالمؤمنین(ع) پرسیدند: خدا را چگونه ستایش کنیم و بزرگ شماریم؟ فرمود: بگویید: یا من اقرب الىّ من حبل الورید، یا من یحول بین المر ء و قلبه، یا من هو بالمنظر الاعلى و بالافق المبین، یا من لیس کمثله شیىء.

5 - خضوع و خشوع

از دیگر آداب دعا این است که باید با دلى خاشع و بدنى خاضع به خدا رو کرد و با کوچک سازى و چرب زبانى هر چه بیشتر، درخواست و نیاز بدو برد.

روایت شده که خداوند به عیسى(ع) فرمود: یا عیسى! مرا بخوان چونان غریق بیچاره اى که جز من پناهى نمى شناسد، با شکسته دلى مرا بخوان، در خلوت و تنهایى، بسیارمرا یاد کن، دوست دارم که با چرب زبانى و چاپلوسى و با تملق و خاکسارى مرا بخوانى، البته از روى زنده دلى و بیدارى و نه از روى غفلت و خواب زدگى ، دوست دارم که صداى غمزده و آواى اندوه بارت را به گوش من برسانى.

نیز روایت شده که خداوند به موسى(ع) فرمود: موسى! هرگاه مرا بخوانى، ترسان و لرزان مرا بخوان، با خوف و خشیت چهره بر خاک بمال و سر به سجده گذار، دل شکسته و ترسان با من راز و نیاز کن. دلت را با خشیت بمیران، با ژولیدگى و شوریدگى به من رو کن، چونان کسى که از ترس دشمن مى گریزد، فریاد مى کشد و یارى مى خواهد، تو نیز از ترس گناهانت فریاد بکش و از من یارى خواه که من خوب یار و یاورى براى بندگانم هستم.

 

6 - انگشترى به دست داشتن

از دیگر آداب دعا، انگشتر فیروزه یا عقیق به دست داشتن است و روایت شده که خداوند فرمود: من شرم دارم که دستى را که انگشترى فیروزه یا عقیق در انگشت باشد، نومید برگردانم. از امام صادق(ع) نیز روایت شده : هستى که با انگشترى عقیق در انگشت به سوى خدا بال رود، نزد او از هر دست دیگرى عزیزتر است .

http://www.astane.mihanblog.com/post/857

http://www.astane.mihanblog.com/post/856

 

  
نویسنده : ن.غ ; ساعت ٩:۳٩ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٦ اردیبهشت ،۱۳۸٩